Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 

ေကာင္းကင္ မဂၢဇင္းမွ ရည္မြန္၏ ကမာၻၾကီးေပၚမွာ ငါတို႕ဟာ ကဗ်ာရွည္အား အပိုင္း(၅) ပိုင္းခြဲ၍ တင္ဆက္ခဲ႕ပါသည္။ ဤကဗ်ာကိုေရးခဲ့စဥ္ကာလ၊ ကဗ်ာဆရာရည္မြန္အား ေထာင္တြင္းထုတ္ မဂၢဇင္း တစ္ခုမွ ေခတ္ေပၚကဗ်ာနွင္႕ပတ္သက္ေသာ ေမးခြန္းတခ်ိဴ႕ကိုေမးျမန္းေဖၚျပခဲ႕ပါသည္။ ထိုအင္တာဗ်ဴးအား ေကာင္းကင္ မဂၢဇင္း ပရိတ္သတ္အတြက္ ေတာင္ပံခတ္သံ ေထာင္တြင္းမဂၢဇင္းမွ ကူးယူေဖၚျပလိုက္ပါသည္။ ဤကဗ်ာဆိုင္ရာ အေတြးအျမင္မ်ားသည္ ကဗ်ာဆရာအက်ဥ္းေထာင္ရွိခဲ႕စဥ္အခ်ိန္လြန္ခဲ႕ေသာ ၉ နွစ္ ခန္႔က သေဘာထားမ်ားျဖစ္ပါေၾကာင္း။

 

(စာတည္းအဖြဲ႕)  

 

interviewေတာင္ပံ၊            ။ကဗ်ာဟာ ခင္ဗ်ားဘ၀ထဲကို ဘယ္လို၀င္ေရာက္လာ ပါသလဲ။

ရည္မြန္။              ။ကဗ်ာဟာကြ်န္ေတာ႔္ ဘ၀ထဲကိုဘယ္လိုေရာက္လာတယ္ဆိုတာ ေကာင္းေကာင္းမမွတ္မိ ပါဘူး။ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ ၾကည္႔သေလာက္ ရွစ္တန္းေက်ာင္းသားေလာက္မွာ ကြ်န္ေတာ္ ကဗ်ာေရးဘို႔ စျပီး အားထုတ္ေနမိပါျပီ။ အဲဒီအခ်ိန္ေလာက္ကစျပီး ကြ်န္ေတာ္ကိုယ္ကြ်န္ေတာ္ ကဗ်ာဆရာ တစ္ဦး အျဖစ္ မွတ္ယူေနထိုင္မွဳဟာစတင္ ခဲ႔ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ကြ်န္ေတာ္နေဘးမွာ ကဗ်ာဆရာဆိုတာလည္း တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ ရွိမေနခဲ႕ပါဘူး။ ကဗ်ာကို စိတ္ဝင္စားသူေတြလည္း ရွိမေနခဲ႕ပါဘူး။ အဲဒီိအခ်ိန္က နံေဘးမွာရွိေနခဲ႕တာကေတာ႔ ေက်ာင္းသင္ျမန္မာစာ ျပဌာန္းခ်က္ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြပါပဲ။ အဲဒီေခတ္ ၁၉၈၀ ဝန္းက်င္ ေက်ာင္းသံုး ကဗ်ာစာအုပ္ေတြကို ကြ်န္ေတာ္ ခုထိျမတ္နိုးေနမိပါေသးတယ္။

 

ေတာင္ပံ။            ။ကဗ်ာဟာ ပြင္႔လင္းမွဳလား။လ်ိဳ႕၀ွက္မွဳလား။

 

ရည္မြန္။              ။ကဗ်ာဟာ စိတ္ရဲ႕အႏုျမဴပါ။

 

ေတာင္ပံ။            ။Modern, Post Modern ကဗ်ာေတြရဲ႕ ဂုဏ္ရည္ကိုသစ္ကို ဘယ္လိုဖြင္႕ဆိုနိုင္ပါသလဲ။

 

ရည္မြန္။              ။ဘီလ္ဂိတ္ရဲ႕ Window စံနစ္ကိုဖြင္႕ ၾကည္႕ရင္ ၂၀ ရာစုရဲ႕ရုပ္ခႏၶာကို ေတြ႔ရမယ္။ Modern Post Modern ကဗ်ာေတြ ေတြကို ဖြင္႕ၾကည္႕ရင္ ၂၀ ရာစုရဲ႕ နာမ္ခႏၶာကို ေတြ႔ရမယ္။

 

ေတာင္ပံ။            ။စာေပ အႏုပညာနဲ႕ ဒသနေဗဒဆိုင္ရာေတြမွာ ဘာသာစကားဟာ အတားအဆီးသဖြယ္ ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ အစစ္တရားေတြကို ဖြင့္လွစ္ျပသဘို႔ မလိုေလာက္ဘူးလို႕ဆုိၾကတယ္။ ကဗ်ာဆရာရဲ႕ အျမင္ကိုသိပါရေစ။

 

ရည္မြန္။`            ။ကုန္းေျမရဲ႕သဘာ၀ကိုေဖၚျပဘို႕ ငါးသတၱ၀ါေတြမွာ စကားလုံး မရွိသလိုပဲ အစစ္တရားေတြကို ေဖၚျပဘို႕ လူသတၱ၀ါေတြမွာ စကားလုံး မရွိဘူးလို႕ဆိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကိုယ္တိုင္က မစြမ္းမသန္ဆိုေတာ႕ ကရိကထမ်ားေပမဲ႕ ေတာင္ေဝွးကိုမစြန္႔ပစ္ နိုင္သလိုပဲ၊ ဘာသာစကားရဲ႕အကူအညီမပါပဲ၊ ေလာကအေၾကာင္း ကြ်န္ေတာ္တို႕ ဘယ္လိုလုပ္ နားလည္နိုင္ပါ႔မလဲ။ ကြ်န္ေတာ္ တို႔မွာဥာဏ္မ်က္စိ ရွိျပီဆိုရင္ တနညး္အားျဖင္႕စကံၡဳ ဥဒပါဒိ ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ေတာ႕ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကိုယ္တိုင္ (ဘယ္သူ႔အကူအညီ မွ မပါဘဲ) အစစ္တရားကို မ်က္ေမွာက္မွဳနိုင္ပါလိမ္႕မယ္။ ကြ်န္ေတာ္နားလည္သေလာက္ အစစ္တရားဆိုတာက ဖြင္႔လွစ္ ျပသဘို႕မဟုတ္၊ မ်က္ေမွာက္ျပဳဖို႕သာ ျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင္႕လဲဆိုေတာ႕ အစစ္တရားဟာ စကားလုံးပညတ္ ေတြရဲ႕အလြန္(Beyond the Words) မွာတည္ရွိပါတယ္။

 

ေတာင္ပံ။            ။ကဗ်ာဆရာရဲ႕ လြတ္လပ္မွဳ။

 

ရည္မြန္။              ။လြတ္လပ္မွဳ မရွိရင္ ကဗ်ာ မရွိနိုင္ဘူး။ လြတ္လပ္မွုမရွိရင္ အနုပညာမရွိနိုင္ဘူး။ လြတ္လပ္မွု ၂မ်ိဴးရွိမယ္။ အျပင္လြတ္လပ္မွု နဲ႕အတြင္းလြတ္လပ္မွု။ အျပင္လြတ္လပ္မွုဆိုတာ ဒီေနရာမွာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လြတ္လပ္မွဳကို ကြ်န္ေတာ္ဆိုလိုပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ႕လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကသာလွ်င္ ကဗ်ာ အနုပညာသစ္ စမ္းသပ္တီထြင္မွဳ ထုတ္လုပ္မွဳ နဲ႕ျဖန္႔ခ်ိမွဳကို ခြင္႕ျပဳနိုင္ပါလိမ္႕မယ္။ အားေပးအားေျမွာက္ ျပဳနိုင္ပါလိမ္႕မယ္။ အသစ္လွဳပ္ရွားမွဳတိုင္းမွာ အေဟာင္းအေပၚ တနည္းနည္းနဲ႕ ဆန္႕က်င္မွဳ အေဟာင္းနဲ႕ လမ္းခြဲလိုမွဳ စတဲ႔ လကၡဏာေတြ ပါ၀င္တတ္ပါတယ္။ လူ႔အဖြဲစည္းမလြတ္လပ္ပဲ အသစ္လွဳပ္ရွားမွဳ ေတြအေပၚ သေဘာထားၾကီးၾကီးထားနိုင္ဘို႕ မလြယ္ကူပါဘူး။

 

                      လြတ္လပ္တဲ႕အနက္အဓိပါယ္မွာ အစြန္းတရားမ်ားသို႕ မကပ္ေရာက္ေအာင္ ထိန္းညွိေပးျခင္း သေဘာဟာ နဂိုကပင္ပါ၀င္ျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္ခြင္႕ေပးလိုက္လို႕ အေဟာင္းေတြအေပၚ ခ်ိဴးခ်ိဴးဖဲ႕ဖဲ႕ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီး လုပ္ေလမလားလို႕ စိုးရိမ္စရာမလိုပါဘူး။ ကမၻာေပၚမွာ လြတ္လပ္မႈကို တန္ဘိုးအထားဆံုး တိုင္းျပည္ေတြ (ဥပမာ အေမရိကန္၊ ျဗိတိန္၊ ဂ်ပန္ စသည္)    ဟာတဖက္က      အသစ္ကိုစူးစမ္းရွာေဖြျခင္း (modernization) မွာေရွ႕တန္းေရာက္သလို တဖက္က အေဟာင္းရိုးရ ာအစဥ္အလာကို  ထိန္းသိ္မ္းေစာင္႕ေရွာက္ျခင္း မွာလည္း ေရွ႔တန္းေရာက္ၾကတယ္ လို႕ သုေတသနတစ္ခုမွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ သူတို႕ဟာ ဒီေန႕ကမၻာမွာ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြါးေရး၊ စစ္ေရးအင္အား အၾကီးဆုံး တိုင္းျပည္ေတြလည္း ျဖစ္ၾကပါတယ္။

 

စစ္ျပီးေခတ္မွာ ေပၚေပါက္ခဲ႕ဘူးတဲ႕ ဟစ္ပီဓေလ့ကို ျပန္ၾကည္႔သင့္ပါတယ္။ဒီဓေလ႕ဟာဒီဓေလ႕ဟာ လြတ္လပ္မွဴမဟုတ္ အစြန္းတရားတခုလို႕ သိျမင္လာတဲ႕အခါ၊ လြတ္လပ္တဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း ကိုယ္တိုင္ကပဲ ဟစ္ပီဓေလ့ကို ၾကံဳလီွအားနည္းသြားေစခဲ႕ပါတယ္။ အတြင္းလြတ္လပ္မွဳ ဆိုတာ ကဗ်ာဆရာ/အႏုပညာ ရွင္ရဲ႕ စိတ္လြတ္လပ္မွဳ ကိုဆိုလိုပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ့စိတ္ အေႏွာင္အဖြဲ႔ကင္းတဲ႕ စိတ္ကသာလွ်င္ လြတ္လပ္တဲ႕ ၊ဆန္းသစ္တဲ႕၊ အဆင့္ျမင္႔မားတဲ႕ အနုပညာကုိ ဖန္းတီးျဖစ္ေပၚေစနိုင္ပါတယ္။ စိတ္ကို ေႏွာင္ဖြဲ႕တတ္တဲ႕ သေဘာေတြကလည္း လူရဲ႕ပတ္ပတ္လည္ အခ်ိန္တိုင္းရွိေနတတ္ ပါတယ္။ ဒီအေနွင္အဖြဲ႕ေတြကို သတိနဲ႕ဖယ္ရွားတတ္ဘို႔ လိုပါတယ္။ လြတ္လပ္တဲ႕ စိတ္ဆိုတာ မိမိကိုယ္ကို ေမြးျမဴယူရတာမ်ိဴးပါ။

                        ကဗ်ာဆရာဟာ ေခတ္ကာလရဲ႕ အေနွာင္အဖြဲ႕ျဖစ္ေစ၊ စား၀တ္ေနေရး ရဲ႕အေႏွာင္ အဖြဲ႕ျဖစ္ေစ၊ လူမွဳျပသနာတစ္ခုခုရဲ႕ အေႏွာင္အဖြဲ႕ျဖစ္ေစ၊ အျခား အႏုပညာ ပစၥည္း တစ္ခုရဲ႕ အေႏွာင္အဖြဲ႕ျဖစ္ေစ ဘယ္လို အေႏွာင္အဖြဲ႕မ်ိဴးမွာမွ မိမိစိတ္ကို မက်ေရာက္ေစဘဲ၊ လြတ္လပ္တဲ႕စိတ္ ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္ေအာင္ အားထုတ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ (ေခတ္ကာာလအားျဖင္႕ မလြတ္မလပ္ ျဖစ္ေနဦးေတာ့ … သူကိုယ္တိုင္ အက်ဥ္းက်ခံေနရဦးေတာ႕) လြတ္လပ္တဲ႕ အႏုပညာေတြကို ဖန္တီး ထုတ္လုပ္ေနနိုင္မွာပါ။

 

 

ေတာင္ပံ။            ။ကဗ်ာဆရာေတြက သူတို႕ ၾကီးျပင္းတဲ႕ ေခတ္ၾကီးကိုမေက်နပ္ၾကဘူး။

 

ရည္မြန္။              ။ကဗ်ာဆရာေတြက ထိကရုန္းပင္လိုပဲ တံု႕ျပန္လြယ္ၾကတယ္။

 

ေတာင္ပံ။            ။ဒီနံရံ ေတြကခင္ဗ်ားရဲ႕ကဗ်ာဥာဏ္ကို တားဆီးေႏွာင္႔ယွက္ခဲ႕သလား။

 

ရည္မြန္။              ။ကြ်န္ေတာ္ ကဗ်ာဥာဏ္ေတြရဲ႕ အတိုက္အခိုက္မွာ နံရံေတြဟာ အမွဳန္႔မွဳန္႔ အညက္ညက္ ျဖစ္ေနပါျပီ။

 

ေတာင္ပံ။            ။ခင္ဗ်ားရဲ႕ လတ္တေလာကဗ်ာေတြ ၀ိမုတၱိလွဳိင္းေတြ ထန္ေနသလိုပဲ။

 

ရည္မြန္။              ။ကြ်န္ေတာ္ စိတ္ကေလးကို ျပန္ျပီးေစာင္႔ ၾကည္႕ေနျခင္းရဲ႕ရလဒ္ပါ။ လူေတြဟာ နတၡတ္တာရာေတြကို ေစာင္႔ၾကည္႔ဖို႕ အားတက္သေရာ ရွိၾကတယ္။ သစ္ပင္နဲ႕ပန္းမာန္ေတြကို ေစာင္႔ၾကည္႔ဘို႕ အားတက္သေရာ ရွိၾကတယ္။ ဒါေပမဲ႕ကိုယ္႔စိတ္ကို ျပန္ျပီးေစာင္႔ ၾကည္႔ဘို႕ကိစၥကိုေတာ႕ ေမ႕ေလ်ာ႕ေနတတ္ၾကတယ္။

                     

“ အၾကင္ မပ်က္စီးနိုင္ေသာ စိတ္၏ လြတ္ေျမာက္မွဳသည္ ရွိ၏။ ဤ သာသနာေတာ္သည္ ဤ မပ်က္စီးႏိုင္ေသာ စိတ္၏ လြတ္ေျမာက္မွု အတြက္သာျဖစ္၏။ ဤ မပ်က္စီးႏိုင္ေသာ စိတ္၏ လြတ္ေျမာက္မွဳသည္ အနွစ္သာရေပတည္း။ ဤ မပ်က္စီးနိုင္ေသာစိတ္၏ လြတ္ေျမာက္မွုသည္ အဆံုးေပတည္း။”

 

ေတာင္ပံ။            ။ခင္ဗ်ားက သစ္ရြက္လိုကဗ်ာဆရာလား။ ေက်ာက္ေဆာင္လို ကဗ်ာဆရာလား။

 

ရည္မြန္။              ။ကြ်န္ေတာ္က ေရလို ေလလို ကဗ်ာဆရာပါ။

                                                                        

                                                                                  ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။